Film Künyesi
Vizyon Tarihi: 4 Ekim 2013
Tür: Romantik Komedi
Yapım: İngiltere
Süre: 123 dakika
Imdb Puanı: 7,8
Oyuncular: Domhnall Gleeson, Rachel McAdams, Bill Nighy
Yönetmen: Richard Curtis
Eğer yaşadığımız herhangi bir ana geri dönebilme imkânımız olsaydı, içinde bulunduğumuz ânı gerçekten deneyimlemek ne kadar mümkün olurdu? Film, Tim’in hayatındaki herhangi bir anıya geri dönebilme yeteneğine sahip olmasını konu almaktadır. Bu yetenek başlangıçta hataları düzeltme ve daha iyi bir yaşam kurma fırsatı gibi görünse de, zamanla “şimdi” deneyimini kaçırma riskini de beraberinde getirecektir.
Yazı spoiler içermektedir.
Tim, babası, annesi, kız kardeşi ve amcası ile birlikte Cornwall’da yaşamaktadır. Ailede her bir ferdin kendine has özellikleri ve birbirleri ile samimi bir ilişkileri bulunduğu görülmektedir. Başlangıçta, hem bireysel olarak zaman geçirebildikleri alanların olması hem de birlikte vakit geçirdikleri ritüellere sahip olmaları mutlu bir ailenin yansıması olarak dikkat çekmektedir. Tim’in, ailesi ve kalabalık bir çevreyle evlerinde yılbaşı kutlaması ile film başlar. Tim yeni yılda 21 yaşına girer ve artık ailedeki erkeklere miras kalan bir yetenek ile tanışma zamanı gelmiştir. Bu yetenek babadan oğula geçen, zamanda geriye gidebilme özelliğidir. Bunun için karanlık bir dolaba girmek, gözlerini kapatıp ellerini sıkmak ve gitmek istediğin zamanı düşünmek yeterlidir. Ancak sadece kendi yaşadığı bir anıya geri dönüş yapabilmektedir.
Zamanda geriye dönebilmek Tim için pişman olduğu, geriye almak istediği, anı daha iyi hale getirmek veya bir şeyleri düzeltmek için kullandığı bir kaçış yoludur. Tim, avukatlık yapabilmek için Londra’ya taşınır ve burada Mary ile tanışır. Ancak bu tanışma ile ilgili anları ve sonrasını daha iyi yapabilmek için her seferinde anı tekrar ve daha iyisi olacak şeklinde yaşar. Tim’in yaşadığı anda kalamayıp mükemmel anı kovalaması “mindfulness” kavramını akla getirmektedir. Anı kabul etmek olarak da ele alınan mindfulness kavramı, farkındalık, bilinçli farkındalık, fark’andalık olarak da adlandırılmaktadır. Bireyin yaşadıklarının bilincine vararak onlarla daha sağlıklı bir ilişki kurmasını sağlayan bilinçli farkındalık hali; anda olmak, yargıların farkında olmak, mesafe koymak, serbest bırakmak ve kabul etmek gibi becerilere dayanmaktadır. Bu beceriler, bireyin dikkatini geçmiş pişmanlıklar ve gelecek kaygılar yerine içinde bulunduğu ana yöneltmesini, yaşantılarını yargılamadan gözlemleyebilmesini ve duygu ile düşünceleriyle özdeşleşmeden onlara mesafe koyabilmesini ifade etmektedir. Birey rahatsız edici deneyimlere hemen tepki vermek yerine onların gelip geçici olduğunu fark ederek akmasına izin verir ve bastırmadan kabul etmeyi öğrenir (Uzun & Kral, 2021). Böylece birey kendisine karşı daha şefkatli, dengeli ve sağlıklı bir ilişki geliştirebilmektedir. Tim, anda olmanın getirdiği bu becerileri ne kadar şu anı daha iyisine büründürmek için kullansa da Mary’nin spontanlığında olamaz ancak ilişki içerisinde oluşturdukları ilişkinin spontanlığına kendisini bırakmayı deneyimleyebilecektir.
Tim’in kardeşi Kit Kat zaman ile ilgili yeteneğe sahip olmadığından bir şeyleri yoluna koymakta onun kadar şanslı değildir. Tim’e göre daha inişli çıkışlı bir hayat sürdürmektedir. Aslında çok eğlenceli ve hep bir şekilde keyifli olan Kit Kat, herhangi bir işte süreklilik sağlayamamakta, sağlıksız ilişki döngüsünden çıkamamakta ve sürekli aile evine geri dönerken kendini bulmaktadır. Ancak bütün bu süreçlerde neşeli hallerini bırakmamaktadır. Kit Kat’ın, yaşamındaki zorluklarla işlevsel bir ilişki kurmakta zorlandığı görülmektedir. Sahip olduğu içsel ve dışsal kaynakların farkında değildir. Deneyimlerini kabul etmek yerine değersizlik ve başarısızlık hislerinden kaçınmak için eğlenceye ve riskli davranışlara yönelmektedir. Deneyimlemekten kaçınarak ve kendini sıkıştığı döngüde tutarak kısa vadeli rahatlamaları uzun vadeli iyi oluşun önüne koymaktadır. Geçirdiği trafik kazasından sonra Tim ve Mary’nin desteğiyle hayatı ile ilgili aldığı yeni kararlar sayesinde acıdan kaçmak yerine onunla daha işlevsel bir ilişki kurarak daha dengeli bir yaşam yönelimi geliştirmeye başlar.
Zamanda geriye gitmenin dikkat edilmesi gereken yanları vardır. Tim, Kit Kat’ı kurtarmak isterken kendi çocuğunun doğumundan önceki bir ana gitmesi onun şu ana geri geldiğinde farklı bir çocuk ile karşılaşmasına neden olmuştur. Çünkü bir bebeğin doğumu birçok olasılık barındırmaktadır ve doğumdan önceki bir ana gitmesi sebebiyle geri geldiğinde farklı bir bebek ile karşılaşmıştır. Artık bu nedenle Tim’in zaman içerisinde gidip geleceği aralık da daralmıştır. Tim bir süre sonra babasını kaybeder ve zaman zaman geçmiş anılara giderek onunla tekrar vakit geçirip yas süreci ile baş etmeye çalışır. Ancak Mary ile üçüncü çocuğa karar vermeleri bu anların artık sonlanmasına neden olacaktır. Tim babası ile vedalaşmak için son bir kez bir anıya gider ve babası ona zaman ile ilgili önemli bir sır verir. Bu sır her günü iki kere yaşaması ile ilgilidir. İlk seferde normal bir şekilde yaşamasını, ikincisinde ise neredeyse aynı şekilde tekrar yaşamasını ister. Babasının buradaki amacı Tim’in, bir günü yaşarken koşturmacalarda kaybolmanın, içinde bulunduğu gerilim, karmaşa, kaygı veya korkuların aslında birçok ayrıntıyı ve anda olmayı kaçırdığını anlamasını sağlamaktır. Tim ilerleyen zamanlarda sıradan bir günü yeniden yaşadığında gerçekten anda olabilmeyi deneyimler. Böylece dikkatini şimdiye yöneltebilen Tim, kontrol etme çabasını serbest bırakıp yaşamın kusurlu hâlini kabul ettikçe, geçmişi değiştirmek yerine içinde bulunduğu anı bilinçli ve değerli biçimde yaşamaya başlar. Böylece fark’andalık, Tim’in hem kendisiyle hem de hayatla daha dengeli bir ilişki kurmasını mümkün kılmaktadır.
Filme İlişkin İzlenimlerim
Film, yaşam ile ilgili asıl doyumu gerçek anlamda şimdi ve burada olabilmenin sağlayabileceği düşüncesini sunmaktadır. Keyifli seyirler…
Fatma BATIK ŞİMŞEK
Psikolojik Danışman