Eşler Arası Yabancılaşma: Bir Gözden Geçirme Çalışması

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır.

Bu yazı, Türkiye’de eşlerin birbirine yabancılaşması ve onların bu konudaki düşüncelerini keşfetmek amacıyla Kibaroğlu ve Ersoy tarafından 2019 yılında yapılan bir nitel çalışmanın gözden geçirmesidir. Çalışma Karabük ilinde ikamet eden 12 evli kadınla yürütülmüş ve eşlerin yabancılaşmalarına neden olan faktörler açığa çıkarılmıştır. Yabancılaşmanın evlilikte sorunlara yol açtığı ve bu nedenle de araştırma konusu olduğu bilinmektedir.  Yabancılaşma kavramı sosyoloji, psikoloji, tarih, felsefe gibi sosyal bilimlerin çeşitli dallarında kullanılmış ve tanımlanmıştır (Kanungo, 1979).  Yabancılaşma, birey tarafından istenen bir ilişkideki kopukluk; başkalarına ve topluma karşı duyulan güvensizlik; sosyal, kurumsal veya kişilerarası problemler nedeniyle bireydeki güçsüzlük, anlamsızlık, kuralsızlık, izolasyon ve kendi kendine yabancılaşma duyguları olarak tanımlanabilir (Tomé vd., 2018). Bu çalışmada, daha kısa süredir evli olan kadınların evlilikte yabancılaşma hislerini yoğunluğu fazlayken daha uzun süredir evli olanlarda yabancılaşmanın olduğu ancak bunun kabullenildiği anlaşılmıştır.

Yabancılaşmanın evlilikteki rolünün araştırıldığı bu çalışmada katılımcılara eşler arasındaki yabancılaşmaya ilişkin düşünceleri ve eşler arasındaki yabancılaşmasının nedenleri sorulduğunda katılımcılardan alınan ortak cevaplar olmuştur. Yabancılaşmanın nedenlerine ilişkin ortaya çıkan temalar: [a] Televizyon, dizi, sosyal medya etkisi, [b] iletişimsizlik, [c] evliliğe dışarıdan müdahale, [ç] beklentilerin karşılanmaması, [d] ortak zevklerin olmayışı, [e] çocukların doğumu ve gelişimsel sorunları, [f] iş yükü, [g] kadınların iş hayatına katılımı, [ğ] ekonomik sorunlar, [h] ilgi, sevgi ve heyecanın azalması, [ı] monotonlaşma olmuştur.

Katılımcıların çoğu, televizyon, dizi ve sosyal medyaya ayırılan vaktin uzunluğundan ve bunlara verilen önemin arttığından, bunun beraberinde iletişimsizliği ve uzaklaşmayı getirdiğinden, bu durumun da yabancılaşmayı arttırdığından bahsetmişlerdir. Örneğin bir katılımcı eşinin dizi izlediğinden, kendisi akşam eşine iyi geceler dediğinde bunu duymadığından, yüzüne bile bakmadan dizi izlemeye devam ettiğinden bahsetmiştir.  Bir diğer katılımcı, sosyal medya paylaşımlarının eşler arasında kıyaslamaya neden olduğunu, memnuniyetsizlik oluşturabildiğini belirtmiştir. Bulgularda eşlerin zamanla birbirine yabancılaşmalarına neden olan faktörlerden birinin de ortak beklenti, ilgi ve zevklerin olmaması olduğu görülmüştür. Örneğin bir katılımcı eşinin televizyon izlemekten hoşlandığını kendisinin bunu sevmediğini, kendisi dışarıda eşiyle gezmeyi severken eşinin de bunu sevmediğini belirtmiş, ortak ilgi ve zevklerin olmamasının yabancılaşmada etkili olduğundan bahsetmiştir. Katılımcılar evliliğin geçen yıllarla birlikte monotonlaştığından ve bunun da yabancılaşmaya neden olduğundan bahsetmişlerdir. Çocukların doğumunun sorumlulukları beraberinde getirdiğinden, doğumun getirdiği sürecin eşleri ve evliliği etkilediğinden ve eşler arasında evliliğin ilk yıllarındaki kadar paylaşımın olmadığını, çocuğun doğumuna ve gelişim sorunlarına olan ilginin evlilik ve eşi geride bıraktığını bunun da yabancılaşmayı arttırdığını belirtmişlerdir.

Katılımcılar evlilikte eşlerin yabancılaşmasının nedenlerinden biri olarak da iş yükünün çokluğundan, kadının iş hayatında oluşuyla sorumluluklarının artmasından ve kendilerine düşen iş yükünün fazlalığından bahsetmişlerdir. Katılımcılar her iki eşin de çalışmasına rağmen kadınların yükünün daha fazla olduğundan bunun yanında genel olarak eşlerin iş yükü fazlalığından ve bu sebeplerden dolayı birbirlerine yeterince zaman ayıramadıklarından bahsetmişlerdir. Katılımcılar tarafından değinilen bir diğer konu da evlilikle ilgili konulara ve eşlerin arasındaki ilişkiye eşlerin ailelerinin ya da diğerlerinin müdahalesi olmuştur. Örneğin bir katılımcı evliliklerinde biri kendi ailesinin diğeri de eşinin ailesinin müdahalesi nedeniyle iki önemli kriz yaşandığını belirtmiştir. Katılımcılar eşler arası yabancılaşmayı önlemek için evliliğe dışarıdan müdahalelerin azaltılmasının, ev içi görevlerin paylaşılmasının, televizyon, diziler, sosyal medya gibi iletişimsizliğe neden olan unsurlara ayırılan vaktin azaltılarak birlikte geçirilen zamanın artırılmasının, birlikte yapılacak sosyal aktivitelerin etkili olacağını ifade etmişlerdir.

Kaynakça

Kanungo, R. N. (1979). The concepts of alienation and involvement revisited. Psychological            Bulletin86(1), 119-198.

Kibaroğlu, S. ve Ersoy, E.F. (2019). Evlilikte eşler arası yabancılaşma: Nitel bir araştırma.         Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 6(5), 407-417.

Tomé, G., Matos, M. G., Camacho, I., Simões, C., Reis, M., ve Gomes, P. (2018). Alienation     and health in adolescents: an original evaluation tool. Open Access Library        Journal5(01), 1-13.

Görsel Kaynakça

1.https://miro.medium.com/max/4896/1*uWESMq70ZxdWkfUOBIZLrw.jpeg

2.https://i.etsystatic.com/20801660/c/2250/1789/0/760/il/481215/2008138529/il_340x270.2008138529_4ib7.jpg

   Büşra TUNÇ

    Psikolojik Danışman

Bugüne Kadar Toplam 177 Görüntülenme, (Bugün) 3 Görüntülenme