BABAANNE BATTANİYESİ İLE RAHATLAMAYA NE DERSİNİZ?

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır.

Çoğumuzun sobalı bir evde babaannemizin bize verdiği battaniye ile huzurlu bir gece geçirdiğine dair anısı vardır. O kocaman ağır battaniyenin altına girdikten hemen sonra çok rahat uykuya daldığınızı fark etmiş olmalısınız. Peki bu battaniyelerin psikolojik deneyler ile gerçekten de rahatlatıcı hatta kaygı azaltıcı etkisi olduğunu söylesem… Sanırım babaannelerimiz tahmin ettiğimizden çok daha fazlasını biliyor.

Babaane battaniyeleri literatürde ağırlıklı battaniye (Weighted Blanket) olarak geçmektedir. Yapılan son araştırmalarda ağırlıklı battaniyelerin kaygıyı azaltma konusunda iyi bir araç olduğu ortaya çıkmıştır (Eron, Kohnert, Watters, Logan, Weisner-Rose & Mehler, 2020). Harvard Tıp Okulu’nda psikiyatri yardımcı doçenti Dr. Cristina Cusin, “Ağırlıklı battaniyeler, özellikle otizmli veya davranış bozuklukları olan çocuklar için uzun süredir ortalıkta dolaşmaktadır” diyor ve ekliyor: “Bu, psikiyatri birimlerinde yaygın olarak kullanılan duyusal araçlardan biridir. Hastalar, sakinleşmek için soğuk bir nesneyi tutmak, belirli aromaları koklamak, nesneler inşa etmek, sanat ve zanaat yapmak gibi farklı türde duyusal faaliyetler seçebilirler.’’ Battaniyeler de aynı şekilde sakinleştirme ve rahatlama amaçlı kullanılan duyusal araçtır. Örneğin yeni doğanları battaniyeye sarmak rahat ve güvende hissetmelerine yardımcı olur, böylece daha çabuk uyurlar. Battaniye temel olarak rahatlatıcı bir kucaklamayı hissettirir ve teoride sinir sistemini sakinleştirmeye yardımcı olur (Cusin, 2019).

Asıl soruya gelelim o zaman: Ağırlıklı battaniyeler nasıl çalışıyor? Ağırlıklı battaniyeler, 2 ila 13 kilo ağırlığındaki terapötik battaniyelerdir. Boyunuza ve kilonuza göre battaniye seçimleri değişmektedir. Ekstra ağırlıktan gelen basınç, derin basınç stimülasyonu veya basınç tedavisi adı verilen terapötik bir tekniği taklit eder. Ağırlıklı battaniyelerin vücuda yaptığı hafif ve dengeli baskı, vücuttaki serotonin salgılanma miktarını artırmaktadır. Uyku esnasında hissedilen konfor ve dinginlik, serotonin hormonunun melatonine dönüşmesini sağlamaktadır ve biliyoruz ki  melatonin hormonu sadece geceleri aktive olduğu için uykumuzu düzenlemektedir. Böylece vücudumuz aradığı dengeye ulaşarak dingin ve sağlıklı kalmaktadır (Yuyu, 2020). Ağırlıklı battaniyelerin nasıl çalıştığını öğrendik. Ancak şunu eklemekte fayda var ki ağırlıklı battaniyeler konusunda yapılan araştırmalar oldukça kısıtlıdır. Yapılan son çalışmaların bulguları şu şekildedir:

*İsveçli araştırmacılar tarafından 2020 yılında yapılan bir araştırma, majör depresif bozukluk, bipolar bozukluk, yaygın anksiyete bozukluğu ve DEHB olan kişilerde ağırlıklı battaniyelerin uykuyu iyileştirdiğini buldu. Çalışmada 120 kişinin yarısına hafif bir battaniye, diğer yarısına ağırlıklı battaniye verildi. 4 hafta sonra, ağırlıklı battaniyeyi kullananlar daha az uykusuzluk yaşadı ve gün boyunca yorgunluk, stres gibi durumları daha az hissettiklerini kayda geçtiler (Ekholm, Spulber & Adler, 2020).

*İsveçli araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen 2021 tarihli başka bir araştırma, ağırlıklı battaniyelerin otizm spektrum bozukluğu veya DEHB olan yetişkinlerin ve çocukların uykuya dalmasına ve uykuda kalmasına yardımcı olduğunu buldu. Katılımcılar, uyku için ağırlıklı battaniyeler kullanarak gün içinde rahatladıklarını ve uykuda daha uzun süre kaldıklarını kayda geçtiler (Baric, Skuthälla, Pettersson, Gustafsson & Kjellberg, 2021).

*Florida araştırmacıları tarafından 2020 yılında yapılan diğer bir araştırma, ağırlıklı battaniyelerin bir psikiyatri tesisindeki insanlar üzerindeki etkilerini ölçtü. 122 katılımcıdan, ağırlıklı battaniye kullanmayı seçen 61 kişi, kullanmayan 61 kişiden nesnel olarak daha düşük kaygı oranlarına sahip oldukları gözlemlendi (Lockett, 2021). Bu çalışmalar küçük insan grupları üzerinde olmasına rağmen, ağırlıklı battaniyelerin fiziksel ağrıyı hafifletmeye, kaygıyı azaltmaya ve uykuyu iyileştirmeye yardımcı olabileceğini söyleyen birçok kişinin anekdot deneyimlerini destekler niteliktedir.

Ağırlıklı battaniyeler hakkında çalışmalar yapılmaya devam etmektedir. Sonuç olarak ağırlıklı battaniyelerin, fiziksel dokunuş kaygısı olmadan derin dokunma baskısının terapötik etkisiyle bireylerin günlük hayatta yaşadıkları stres düzeylerini azaltmaya ve rahatlama hissini artırmaya yardımcı oldukları görülmüştür. Unutulmamalıdır ki, ağırlıklı battaniyeler kaygıyı ve stresi çözmek için tek başına yeterli değildir. Günlük hayatta yardımcı olabilecek bir duyusal araçtır.

KAYNAKÇA

Baric, V., Skuthälla, S., Pettersson, M., Per A. Gustafsson & Kjellberg A. (2021): The effectiveness of weighted blankets on sleep and everyday activities – A retrospective follow-up study of children and adults with attention deficit hyperactivity disorder and/or autism spectrum disorder, Scandinavian Journal of Occupational Therapy, https://doi.org/10.1080/11038128.2021.1939414

Cusin, C. (2019). Anxiety and stress weighing heavily at night? A new blanket might help. Harvard Health Publishing. https://www.health.harvard.edu/mind-and-mood/anxiety-and-stress-weighing-heavily-at-night-a-new-blanket-might-help URL adresinden 03.12.2021 tarihinde alınmıştır.

Ekholm B, Spulber S, Adler M. A, (2020). A randomized controlled study of weighted chain blankets for insomnia in psychiatric disorders. Journal of Clinical Sleep Medicine, 16(9), 1567–1577. https://doi.org/10.5664/jcsm.8636

Eron, K., Kohnert, L., Watters, A., Logan, C., Weisner-Rose, M., & Mehler, P. S. (2020). Weighted Blanket Use: A Systematic Review. The American Journal of Occupational Therapy : Official Publication of the American Occupational Therapy Association, 74(2), 7402205010p1–7402205010p14. https://doi.org/10.5014/ajot.2020.037358.

Lockett, E. (2021). Do Weighted Blankets Work?. https://www.healthline.com/health/anxiety/do-weighted-blankets-work#_noHeaderPrefixedContent URL adresinden 05.12.2021 tarihinde alınmıştır.

Yuyu, (2020). Ağırlıklı Battaniye Nedir?. https://www.benimyuyum.com/blog/icerik/agirlikli-battaniye-nedir URL adresinden 03.12.2021 tarihinde alınmıştır.

GÖRSEL KAYNAKÇA

https://unsplash.com/photos/48bZh32St1Q

https://unsplash.com/photos/0seRAP1mXgY

 

İdil Sera Erfenek

Psikolojik Danışman