Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır.

“Wendy, kırlangıçların neden evlerin saçaklarına yuva yaptığını biliyor musun? Masal dinlemek için. Ah Wendy, annen öyle güzel masallar anlatıyor ki.”

Peter PanJ. M. Barrie

Uyku, çocukluk döneminde gelişim için çok önemli bir gereksinimdir. Uyku, başta beyin gelişimi olmak üzere çocukların birçok gelişim alanlarında anahtar rol oynar. Uykunun öğrenme, hafıza ve uyum gibi bilişsel; mizaç ve akademik başarı gibi psikososyal, fiziksel büyüme, metabolizma ve beden kütle indeksi gibi fiziksel sağlık üzerine etkisi vardır (Özvurmaz ve Çalışır, 2018). Çocukların gelişim dönemlerinde yaşlarına göre uykuya olan ihtiyaç süreleri de değişebilir.

Peki çocuklar hangi yaşta ne kadar süre uykuya ihtiyaç duyarlar?

  • Erken Çocukluk Döneminde Uyku (12-36 ay)

Erken çocukluk döneminde 24 saatin yaklaşık yarısı uykuda geçer. Çoğunlukla günde 2 kez 1.5-3.5 saat süren gündüz uykusu görülür. Gelişimsel bazı olaylar uykuyu etkileyebilir; hayal gücü ve fantezilerin gelişmesi gece korkularına yol açabilir. Otonomi ve bağımsızlık yatağa gitmek istememesine, direnç göstermesine neden olabilir (Sarı, 2012).

  • Okul Öncesi Dönemde Uyku (3-5 yaş):

Bu dönemdeki çocuk bir gününün 11-12 saatini uykuda geçirir. Beş yaşındaki çocukların çoğu gündüz uykusunu bırakır. Bu dönemde çocuğun tutarlı yatma ve uyanma zamanının ayarlanmasına gereksinimi vardır (Sarı, 2012).

  • Okul Döneminde Uyku (6-12 yaş):

Bu dönemdeki çocukların çoğu 10-11 saat uyur. İlkokul çocuklarında gündüz uykulu görülme durumu uyku sorunlarının varlığını gösteren önemli bir belirtidir. Okul dönemi çocukluğu sağlıklı uyku alışkanlıklarının geliştiği bir dönemdir (Sarı, 2012).

Çocukların Rahat ve Düzenli Uyumaları İçin Neler Yapılabilir?

  • Anne-babalar bebeğin uyku rutinine saygı duymalı ve aile yaşantısında gerekli düzenlemeler yapmalıdır.
  • Bebek ve çocuklar için uyku saati ile ilgili rutinler oluşturmalı, bu rutinler sevecenlikle uygulanmalıdır. Yatağa gitme zamanları anne-baba ile çocuk arasında çatışma halinde olmamalıdır (Sarı, 2012).
  • Bir çocuk uyumak istemediği zaman bunun çeşitli nedenleri olabilir. Çocuğun uyku saatlerindeki değişiklikler, anne-babanın çocuğun uyku gereksinimini yanlış yorumlaması, çocuğun gereksiniminden fazla uyumasının istenmesi, aile içindeki sorunlar ya da çocuğun korkuları ve anksiyetesi nedenlerden bazıları olabilir (Ward ve ark., 2007; Akt., Sarı, 2012). Bütün bu durumlar gözden geçirilmeli ve önlemler alınmalıdır.
  • Çocukların yatağa gitme ve yatma zamanları düzenlenmeli, okul günlerinde ve tatil günlerinde yatma ve kalkma saatleri aynı olmalıdır. Küçük çocukları yatırdıktan sonra çocukla bir süre beraber olup onu sakinleştirmek (okşamak, kitap okumak, masal anlatmak gibi) ya da sevdiği bir oyuncakla uyumasına izin vermek yararlı olabilir.
  • Yatağa gitme zamanı yaklaştığında sessiz bir ortam yaratılmalı, yatmadan önce yorucu oyun ve aktivitelerden kaçınılmalıdır.
  • Yatmadan önce heyecanlı filmler izlemek, egzersiz yapmak, uykuya dalma süresinin uzamasına, uyku süresinin azalmasına yol açmaktadır.
  • Çocuk açken yatırılmamalı ayrıca yatmadan önceki iki-üç saat içerisinde ağır yemeklerden kaçınılmalıdır.
  • Çocuk gün içersinde ve özellikle uykudan önce kafein içeren çay, kahve, çikolata gibi içeceklerden uzak durmalıdır (Sarı, 2012).
  • Sağlıklı bir uyku için ortam da önemli bir etmendir. Bu nedenle çocuğun yatak odasının uygun ısıda, rahat, sessiz, karanlık olması gereklidir. Yatak odalarında hafif ışığı olan gece lambaları tercih edilebilir (Sarı, 2012).
  • Yatak odalarında televizyon bulundurulmamalıdır. Çocuklar televizyon karşısında uyumaya kolaylıkla alışabilirler. Çocuğun yatak odasında televizyon ya da bilgisayar bulunması durumunda çocuğun uyku zamanını kontrol etmek güçleşir. Bunun yanında çocuğun yatak odası boş zaman geçirmek ya da ceza vermek gibi farklı amaçlarla kullanılmamalıdır (Owens ve Witnams 2004, Özmert 2006, Özgen 2001; Akt., Sarı, 2012).

Kaynakça

  1. Özvurmaz, S. ve Çalışır, H. (2018). Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Uyku Alışkanlıkları Ve Beslenme Durumları. Life Sciences, 13(4), 44-55.
  2. Sarı, H. (2012). Çocuklarda Uyku. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 28 (1) , 81-90.

Büşra YILMAZ

PSİKOLOJİK DANIŞMAN

Bugüne Kadar Toplam 148 Görüntülenme, (Bugün) 1 Görüntülenme