Çocuk, Resimleriyle Ne Anlatır?

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır.

Çocukları Tanıma Aracı olarak Resim

Kendisini sınırlı sözcük bilgisiyle ifade edemeyen çocuklar için en kolay anlatım aracı, resimdir. Çizdikleri resimler ile kendilerini ifade edebilirler. Çocuk çizdiği resimlerde iç dünyasına ait bilgiler verir. Resimdeki nesnelerin, kişilerin çiziliş sırası-çiziliş biçimi, kullandıkları renkler, resimdeki eksik ögelerin, resim içindeki karalamaların anlamları vardır. Aslında resim çocuğun iç dünyasının kağıda dökülmüş halidir, bu yüzden çocukları tanımak için nasıl ki onların oyunlarına bakılırsa aynı şekilde resimlerine de bakılabilir.

Çocuğun Psikolojik Özelliklerini Yansıtan Resimler
Okul Fobisi: Resimlerde aile bireyleri ağırlıklı olarak çizilir. Okul, öğrenci resmi çizmek istemezler. Ev ve evde mutlu çocuk resimleri çizerler.
Güvensizliği Yansıtan Resimler: Kağıdın tamamını kullanmazlar, boşluklar fazladır. Çizimler yarımdır. Küçük figürler çizme ve kağıdın bir bölümünü kullanma eğilimindedirler. İnsan figürlerinde el ve ayakların çizilmemiş olması; güvensizliği ve çevreye uyumda yaşanılan güçlüğü, iletişim eksikliğini, paylaşım azlığını, kendinden başka insanlarla birlikte olmamayı, bencilliği de ifade etmektedir. Güvensiz çocuğun resimlerindeki çizgiler, daha çok silik ve kesik kesiktir.
Öz güveni zayıf olan çocuklar resimdeki insan figürlerini kağıdın ebadına göre küçük yaparlar ve kullandıkları renkler daha azdır.
Hiperaktif Çocukların Resimleri: Taşkın ve çok renkli resim çizerler. Gerilimli oldukları için genelde karalamayı tercih ederler ve resimleri hep yarım kalır. Çizdiklerinde ise resimleri çok büyük olur.
Cinsel Kimlik Karmaşası Resimleri: Anne ve babaya aşırı yaklaşılması, zıt cinsel kimlikte çizimlerde yoğunlaşma, ev resimlerinde yatak odasının çizimi, etek giyen, çocuk emziren baba, ava giden, sakal bırakan anne figürlerinin çizilmiş olması bize bazı ipuçları vermektedir.
Ev içinde şiddete maruz kalan çocukların resimlerinde şiddet içerikli resimler görülebilir.
Dayak atan anne-baba, ebeveyninin bağırması karşısında saklanan çocuk gibi çizimler vb. çocuğun korkularını yansıtır.
Çocuklar ev çizimlerinde de ölen kişinin ayrıldığını göstermek için ölen kişiye ayrı bir ev, kalanların da yaşadığı başka bir ev biçiminde kağıda yansıtabilirler.
Anne babası boşanmış çocuklar resimlerinde anne ve babasını farklı evlerde çizebildikleri gibi anne babasına olan özlemlerini, resimde anne babasına sarılmış bir çocuk resmederek de gösterebilirler.
Ailede İletişim Kopukluğu ve Problemlerin Olduğunu İfade Eden Resimler: Ailede iletişim kopukluğu aileyi konu alan resimlerde açıkça görülmektedir. Resimde aile üyelerinin birinin veya birkaçının eksikliği, aile fertlerini çizmeyi reddetmesi, ebeveyn figürlerinin olmaması; parçalanmış aileyi, sevgi eksikliğini, anne baba ve çocukların arasına nesnelerin yerleştirilmesi, aile bireylerinin arasına köprü, gökdelen evler, yol, ırmak, ağaçların çizilmesi, iletişim problemlerinin bir göstergesi olarak kabul edilebilir.
Anne babanın çok büyük, çocuğun çok küçük veya anne babadan birinin büyük, diğerinin küçük çizilmiş olması; ailede baskıyı, aile fertleri arasında problemin olduğunu, baskıcı ve otoriter tutumu, anne babanın çok abartılı çizimi onlara duyulan hayranlığı da temsil edebilir. Resimde küçük kardeşin anne babanın elinden tutuyor olması ve diğer çocuğun çok uzaklarda çizilmesi veya hiç çizilmemiş olması; sevgi yoksunluğunu, kardeş kıskançlığını, kendisini yok saydığını, iç çatışmaları gösterir.
Ay ve güneş genelde bütün çocukların çizmiş olduğu resimlerde mutlaka yer almaktadır. Güneş; mutluluğu, sıcaklığı, güven ve gücü yansıtmaktadır. Bazı psikologlara göre ise bundaki maksat babadır. Eğer çocuk babası ile iyi ilişkiler içindeyse güneş hep parlak, etrafına ışık saçan ve açık bir alandadır ama eğer baba ile çocuk arasındaki ilişki iyi değilse güneşin dağların arkasındaki hali çizilir. Ay ise yokluğu yansıtır, genelde ölüm, kabir ve mezarlık gibi resimlerde ay çizilir.
Eksik Bırakılan Çizgiler: Çocuklar yakından ilgilendikleri ya da endişe duydukları beden kısımlarını ihmal edip eksik bırakabilirler.
Eller: Ellerin ihmali güvensizliği, çevreye uyumda zorluk çekmeyi simgeler.
Kollar: Güvensizliği anlatır.
Bacaklar: Çocuğun kendini desteksiz ve hareketsiz algılamasıdır.
Ayaklar: Kendini güvensiz ve yardıma muhtaç hissetmesi anlamındadır.
Burun: Çocuğun güçsüzlüğünü temsil eder.
Ağız: İletişimde zorlanması anlamındadır.
Dişler: Aşırı saldırganlığın simgesi olabilir.
Cinsel Organlar: Aşırı çizilen cinsel organlar problemli ya da cinsel organıyla ilgili aşırı endişe sahibi ve dürtüleri zayıf çocuklara işaret eder.
Tek resimden yola çıkarak yapacağımız bir değerlendirme bize hatalı sonuç verebilir. Çocuğun diğer resimlerine de dikkat edilmeli ve toplu bir değerlendirme yapılmalıdır. Unutulmamalıdır ki resim değerlendirilmesi projektif bir tekniktir. Yorumlar yorumlayana göre değişkenlik gösterebilir.

G.İrem KUMRU

Okul Öncesi Öğretmeni

Bugüne Kadar Toplam 293 Görüntülenme, (Bugün) 1 Görüntülenme