Kaygı Zincirlerinizi Farkındalıkla Kırın!

İnsanlık tarihinin varlığından bu yana birçok insan geçmişini, geleceğini ve bugününü değerlendirme, zihninin süzgecinden geçirme eğilimindedir. Ve insan beyni o kadar karmaşık bir yapıya sahiptir ki kimi zaman birey var olan düzenini düğümler hale gelebilmektedir. Bu yaşantılar üzerine, meditasyondan evirilerek günümüzde ‘‘Bilinçli farkındalık (Mindfulness)’’ adıyla anılan bir zihinsel egzersiz tekniği ortaya çıkmıştır. Bu kavram aslında insanların doğasında içinde bulundurduğu bir yetenektir fakat zihnin yorucu işlevi sayesinde zayıflamıştır.

Zihnin düşünmeye ve duygulara odaklı kısmı günümüzde aktif bir şekilde çalışmaktadır. Fakat stres denilen olgu yeni bir kavram olarak karşımıza çıkmamaktadır. Dünya an be an değiştikçe stresin hayata yansıyış şeklinde de değişiklikler ortaya çıkmıştır. Buna en belirgin örnek olarak zamanın akış hızı gösterilebilir. Eski zamanlarda avlanmaya gidip eli boş dönen bir adam da elbette stres yaşıyordu. Şimdi ise insanların büyük bir çoğunluğu hayatın koşuşturmasında ipleri ellerinde tutamamaktan kaygılanmaktadır. Sabah kahvaltısını ayaküstü yapıp oradan işe veya okula yetişen bireyler ilerlediğini sandığında bile kaygı torbasını doldurmaya devam etmektedir. Hayata ve zamana yetişme gayesi insanları oldukları noktadan psikolojik olarak daha da geriye atmaktadır.

Ülkemizde bilinçli farkındalık adıyla bilinen Mindfulness tekniği aslında 1970’li yıllarda bir meditasyon öğrencisi ve zihinsel sağlık alanında araştırmalara imza atmış Jon Kabat-Zinn’in bir sorusuyla tanınmaya başlanmıştır. ‘‘İnsan zihninin mezhepten bağımsız olduğu düşünüldüğünde, bu güçlü ve dönüştürücü zihinsel uygulamaların öğretisini bir tek Budistlerle mi sınırlamalıyız?’’ (“Bilinçli farkındalık nedir”, t.y.). Üzerinde düşündürücü olan bu soru sayesinde belki de hayatın kaygı ve streslerinden uzak ve uygulanması kolay olan bir teknik birçok çalışma ve eğitim alanında yararlanılır hale gelmiştir.

Şu an dünyada kaç insan yaşadığı anda kaldığını iddia edebilir ki? Hayat koşuşturması, geçmiş yaşantılar ve deneyimler, gelecek planları, gündelik rutin haline gelen ve bu durumundan memnun olmayan bir ruh hali… Bütün bunlar bireyin yaşadığı anda kalmasını etkileyen etmenlerdir. Aynı zamanda yaşadığı anda kalamayan birey asıl kapasitesinin çok altında kendini gerçekleştirmeye yaklaşmaktadır.

Bu duruma farklı bir açıdan bakıldığı zaman ise hayvanlardan daha şanssız bir insanoğlunun dünyada yaşamaya devam etme çabasına şahit olmamak elde değil. Hayvanlar anı yaşar, avlanmasına ramak kalmış bir hayvan tehlikeden kurtulduğu anda otlanmaya veya yemek aramaya devam edebilir. Oysa insanlar geçmişin pişmanlıklarını, gelecekle alakalı kaygılarını hayatının büyük bir çoğunluğunda sırtında bir yük misali taşımaya devam etmektedir (“Farkındalık sanatında usta”, 2017).

Temelinde beyni yeniden yapılandırmak olan bu teknik sayesinde insanlar gün içinde yaşadıkları streslerden uzaklaşıp aslında yararlı bir zihinsel alışkanlığa kapılarını aralama fırsatı bulmaktadır. Bu fırsat sayesinde ise birey zihinsel yönden kalıcı bir değişikliğin önünü açmaktadır (“Farkındalık”, 2014).

Bireyin kafasında yer eden işlevsiz düşüncelerini uzaklaştırması mümkün müdür? Bu teknik sayesinde cevabın evet tarafına tik atılabilir. Yalnızca bireyin hayatını zorlaştıran ve ruh sağlığını olumsuz yönde etkileyen bu tip düşüncelerden arınmak için bu teknik göz ardı edilemez bir seçenektir.

 

Peki, mindfulness tekniğinin içeriğinde yer alan ana başlıklar nelerdir? 3 aşamalı olarak düşünülebilecek olan bu tekniğin ilk aşamasında birey onu yoran düşünceleri ile arasına bir mesafe koymalıdır. Ardından bireyin hayatında olumsuz durumlara yol açabilecek istenmeyen duygular bir süzgeçten geçirilmelidir. Bunları yerine getirebilmiş bir bireyin hayatında gözle görülür bir ilerleme grafiği oluşmaktadır. Bununla birlikte ise bireyin kafasındaki karmaşa bulutu yerini daha düz ve net bir zemine bırakabilecektir. Ayrıca birey yaşadığı ana kendini verebilen, stresten arınmış ve motivasyon açısından daha olumlu bir ilerleme gösteren yeni bir insan haline gelebilmektedir. Böylece birey hayatında odak noktasını anına taşımayı başarmak adına hedefe daha yaklaşmış olacaktır (“Farkındalık temelli terapilerde”, t.y.).

Batı dünyasında yaklaşık 30 yıldır yer eden bu teknik, son yıllarda da Türkiye’de özellikle iş yerlerinde faydalanılan bir teknik haline gelmiştir. Peki, bu teknik şirketlere ne gibi katkılar sağlamaktadır? İş yerinde çalışanlar gün içerisinde gerek şahsi problemleri gerekse yorucu ve sıkı bir temponun getirdiği mental yorgunlukla normal motivasyonun daha altında bir verim alabilmektedirler. Bu teknik sayesinde düşünce yorgunluğundan uzaklaşıp yaşadıkları ana odaklanmayı başaran çalışanlar ise daha yüksek verimi beraberlerinde getirebilmektedir.

Peki, Mindfulness tekniğinin iş yerinde uygulanması nasıl olmaktadır? Bir çeşit meditasyon olan bu teknik için öncelikle rahat bir koltukta dik bir şekilde oturulmaktadır. Ardından nefes alınıp verilmektedir. Bu noktada önemli olan nefesin sıcaklığına odaklanmaktır. Çünkü insanlar sakince bir yerde oturdukları zaman düşünceler insanı istila etmektedir. Fakat birey nefesine odaklandığı zaman vücudundaki döngünün işleyişini hisseder hale gelmektedir. Bireyin düşünceleri davranışlarını ve hayatını bu denli etkilerken öz kontrol becerisi geliştirme fırsatı da sunan bu teknik sayesinde bireyin hayatına yön veren olumsuz konular dizginlenebilmektedir (“Şirketlerde yeni trend”, 2017).

Nefese odaklanmakla hayata es vermek, tekniğin içeriğindekilerin yalnızca bir tanesidir. Birey bulunduğu yere ve zamana göre bunu şekillendirebilir. Çünkü temelinde bireyin düşüncelerini kontrol edip yargılamadan ve kabul eder bir şekilde ana odaklanması vardır. Örneğin; içilen bir kahvenin tadına, yürüyüş yaparken adımlara, bir yeşil elmanın dokusuna veya tadına… Bu örnekleri çoğaltmak bireyin kendisine ve yaratıcılığına bağlıdır.

Günümüze bakıldığında görülmektedir ki aslında oldukça fazla insan yazının içerisinde bahsedilen sıkıntıların bir veya birkaçından dolayı kaygılanmakta veya stres yaşamaktadır. Bu teknikten faydalanmak ve hatta bir yaşam tarzı haline getirmek ise insanları kendine yöneltmek adına sunulmuş bir armağan niteliğindedir. Çünkü değişimin önündeki en büyük engel bireyin hayatında gereğinden fazla yer etmiş olan inançlarıdır. Yaşam memnuniyeti için hayatı zorlaştıran düşünceleri susturmak ve algı değişikliğine gitmek denemeye değer bir fırsat değil midir?

Yaşanılan zamana dokunulan günlere…

Melisa Buran

Adnan Menderes Üniversitesi

 

Kaynakça:

  1. Bilinçli Farkındalık Nedir, Yararları Nelerdir? (t.y.). Erişim adresi: http://www.psikolojiportali.com/bilincli-farkindalik-nedir-yararlari-nelerdir-psikolojik-danisman-sara-akca/
  2. Farkındalık Sanatında Usta Olun: Mindfulness Nedir? (2017, 10 Ocak). Erişim adresi: www.kolektif-kozmos.com/farkindalik-sanatinda-usta-olun-mindfulness-nedir/
  3. Farkındalık (Mindfulness) (2014, 21 Şubat). Erişim adresi: http://www.hurriyetaile.com/yazarlar/manolya-ozek/farkindalik-mindfulness_4392.html
  4. Farkındalık Temelli Terapilerde Kavramsal Esaslar (t.y.). Erişim adresi: www.ogelk.net/makale/87-akademik-farkindalik-kabullenme-yazi-ve-ceviriler-farkindalik-temelli-terapilerde-kavramsal-esaslar.html
  5. Şirketlerde Yeni Trend Mindfulness (2017, 5 Ocak). Erişim adresi: www.hurriyet.com.tr/sirketlerde-yeni-trend-mindfulness-40701213

Görsel Kaynakça:

  1. http://studentsunionucl.org/whats-on/clubs-societies/uclu-mindful-society
  2. https://www.theodysseyonline.com/practicingmindfulness
  3. https://spirit4success.com/episode-7-the-keys-to-success-use-your-4-intelligences/
  4. https://adaptastraining.com/mindfulness-living-with-the-speed-of-life/

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir