Girişimci Kişilik Özelikleri

Bireyi diğerlerinden farklı kılan ve devamlılık gösteren davranış özelliklerinin tümü olarak tanımlanabilen kişilik ele alındığında karakter ve mizaç kavramları sık sık karşımıza çıkar. Karakterin, kişiliği sosyal yönden mizacın ise kişiliği biyolojik olarak etkilediğini söyleyebiliriz.Kişilik üzerinde önemli çalışmaları olan Allport ise kişilikteki ayırt edici özellikleri vurgular. Bu ayırt edici özellikler bireyin farklı durumlarda benzer şekilde davranması olarak ifade edilebilir ve dayanıklılık gösteren bir yapıdır. Allport’la birlikte kişilik üzerine çalışmalar yapan Cattell, Allport’un listelediği kişilik özelliklerinden yola çıkarak kişiliğin yapısını oluşturan temel faktörleri tanımlamaya çalışmıştır. Cattell aynı zamanda hangi kişilik özelliğinin ne derece kalıtımla ve ne derece çevrenin etkisiyle biçimlendiğini de bulmaya çalışmış, çevresel ve genetik etkilerin farklı kişilik özelliklerini farklı düzeylerde etkilediğini saptamıştır.

Elbette kişiliğimizin meslek seçimimiz üzerinde bir etkisi vardır. Holland da bu noktada meslek seçiminde etkili olan altı kişilik tipi ve bu kişilik tiplerinin eğilimli olduğu altı mesleki çevre tanımlamıştır. Bunlar gerçekçi, araştırmacı, sanatçı, sosyal, girişimci ve geleneksel kişilik tipleri ve çevreleridir. Kısaca bahsedecek olursak gerçekçi kişilerin, pratik ve insanlarla çalışmaktansa makinelerle çalışmayı seçen; araştırmacı kişilerin, düşünceler üzerine çalışmayı seven, araştırmacı, rasyonel ve detaycı; sanatçı kişilerin problemlere hayal gücü ve sezgi ile yaklaşan ve yaratıcı; sosyal kişilerin grup çalışmalarında başarılı, sosyal becerileri gelişmiş, insanlarla olmayı seven; geleneksel kişilerin ise sistemli, pratik, detaylara dikkat eden kişiler olduğunu söyleyebiliriz. Kuramında kişilik dinamiği ve meslek çevresi ile meslek yürütülürken yapılacak etkinlikler arasındaki ilişkiye odaklanan Holland’ın bahsettiği girişimci tipler ise zenginliğe önem veren, insanlarla birlikte olmayı sever ve insanlarla olan çalışmalarında, onlara işlerinde yardımcı olmaktan çok onları yönetmeyi ve ikna etmeyi tercih ederler. Gelişmiş konuşma becerilerine sahip, liderlik yönü bulunan ve pazarlıkta başarılı olan bu tipler amaca ulaşmak için diğerlerini yönlendirmeyi seçerler. Aynı zamanda dışa dönük olan girişimci tipler, insanlarla devamlı iletişim içinde olan, dengeli, meraklı, sabırsız insanlardır.

Girişimci çevreler girişimci kişinin güçlenmesini, statü kazanmasını, zenginlik sahibi olmasını mümkün kılarken kişiye diğerlerini yönetme ve ikna etme imkanı verir. Bu çevrede ekonomi konuları ön plandadır. Holland kuramında girişimci kişinin pazarlamada ,iş yönetiminde, politikada, emlakçılıkta, borsada, avukatlıkta, televizyon yapımcılığında ve buna benzer mesleklerde ve işlerde başarılı olacağını  belirtirken kişinin tamamen bir kişilik tipinin içinde bulunmayacağını da söyler. Holland’ın kişilik tiplerinin arasında bulunan bizim de üzerinde durduğumuz girişimcilik günümüzde çok sık duyduğumuz bir kavram haline gelmiştir. Yeniliklere açık, risk alabilen, çevrenin ihtiyacını analiz edebilen, başarma isteği olan kişiler olan girişimci kişilerin ekonomik kalkınma açısından ülkeler için önemli olduğu da bir gerçektir. Girişimcilikte yenilikçi düşünce tarzı, fırsatları fark etme, iş kurma, ürün üretme gibi özellikleri içinde barındıran girişimci özelliklerin kişide bulunmasının -kişinin girişimci kişilik özellikleri taşımasının- yanı sıra aile, eğitim, toplum gibi faktörlerin de önemli olduğunu göz ardı etmemek gerekir.

Kaynaklar

Aslan, S.(2008). Kişilik, huy ve psikopatoloji. RCHP, Psikiyatride Derlemeler, Olgular ve Varsayımlar Dergisi, 1-2, 8-18.

Bozkurt, Ö.(2006). Girişimcilik eğiliminde kişilik özelliklerinin önemi. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 1(2), 93-111.

Bozkurt Çetinkaya, Ö., Kalkan, A., Koyuncu, O., ve Alparslan., A.M.(2012). Türkiye’de girişimciliğin gelişimi: girişimciler üzerinde nitel bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(15), 229-247.

Kuzgun, Y.(2013). Rehberlik ve psikolojik danışma(12. baskı).Ankara: Nobel Yayınları.

Yazgan İnanç, B., ve Yerlikaya, E.E.(2014). Kişilik kuramları(9. baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Bacanlı, F.(2015).Özellik-faktör uyumlu kuramlar. İçinde B. Yeşilyaprak(Ed.),Mesleki    rehberlik ve kariyer danışmanlığı kuramdan uygulamaya (s. 90-126).(6. baskı).Ankara:Pegem Akademi.

Büşra TUNÇ

Psikolojik Danışman

 

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir