Yükleniyor..
Derinlemesine Analiz

Algısal Organizasyon

Duyum ortamdan gelen uyaranın alınması ve beyindeki merkeze iletilmesiyken; algı uyarandan alınan bilginin incelenmesi, anlaşılması ve uygun yere yerleştirilmesini kapsar. İnsanlar, yaşantılarını anlamlandırdıkları her duyuma ilişkin algılaya (görsel, işitsel gibi) sahiptir. Algılar kişinin önceki yaşantılarından, ihtiyaçlarından, öğrenmelerinden ve ön yargılarından etkilenebilir; dolayısıyla uyaranlar farklı kişiler tarafından ayrı ayrı yorumlanabileceği gibi aynı kişi tarafından değişik şekillerde de anlamlandırılabilir.  Birey karşılaştığı olayı, nesneyi veya durumu, duyularıyla topladığı parçaları birleştirerek bir bütün halinde algılar. Yani algılama, parçaların birleştirilerek bir bütün haline getirilmesiyle gerçekleşir. Dikkat ve bilinç kavramları algılama sürecinde oldukça etkilidir. Her bireyin algılama seviyesi ve algılama öncelikleri ayrıdır.  Gestalt kuramını benimseyen psikologlar kişinin muhatap olduğu nesne, durum veya olaylarla ilgili yaşadığı belirsizlik sonucu algısal organizasyonu sağlamaya çalıştığını savunurlar. Kişinin olaylar ve olgular arasında bağlantı kurabilmesi için önceki bilgilerinden yararlanması gerekir ve bu süreç algıların organize edilmesidir. Denebilir ki kişiler çevreden gelen uyaranları organize edilmiş bir şekilde algılar. Kişinin algılama şekli içsel kaynaklı olabileceği gibi çevre tarafından da etkilenebilmektedir. Bu çevresel uyaranlar bireyin etrafındaki kişilerin paylaşımları, medya, karşıt fikirler vb. olabilir. Öyleyse kişinin algılayışı içinde bulunduğu ortama ve kendi kişisel deneyimlerine bağlı olarak sosyal bir olgu olarak değerlendirilmelidir. Kişisel motiveler, kişinin ruh hali ve algılayış esnasında içinde bulunduğu ortam algılayışı etkileyen diğer etmenlerdir. Kişinin algılarını anlamlı hale getirebilmesi için bilinçte tutarlı bir bütünlük oluşması gerekir.

Son zamanlarda yapılan araştırmalar göstermiştir ki algılamak, sadece bir duyumun değil bütün duyumların birleşimini dair verileri kapsar. Aslında tüm duyumları birleştirerek oluşturduğumuz algılarımızı organize ederek tutumlarımızı oluşturmuş oluruz ve bu tutumlar da davranışlarımız üzerinde etkili olurlar. Bireylerin tutumları, amaçlarını ve arzularını yansıttığından; arzular, bireyin ruh halini yönlendirmesi ve devam ettirebilmesi üzerine organizedir. Dolayısıyla düşünce, duygu ve alışkanlıklar gibi algı da arzuların etkisindedir. Aynı zamanda algıların çeşitli yöntemlerle organize edilmesi ekonomik, siyasi ve askeri ilişkilerin hakim olduğu alanlarda da gözlenebilir. Ortak kültür, farklı bir deyişle paylaşılan yaşam alanları bireylerin bir nesneyi olayı veya durumu yorumlamada kullandıkları zihinsel süreçlerde benzerlik meydana getirir. Yani denebilir ki algılar bireyin içsel motivasyonları ve çevrenin oluşturduğu ortak bilinç ışığında sonradan öğrenilir.

Rabia EROL

Düzce Üniversitesi

 KAYNAKÇA

Bozkanat, E. (2013). Gündem kurma perspektifinden algı yönlendirme: alkol düzenlemesi yasası örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.

Çayoğlu, H. (2010). Algılama yönetimi ve marka kimliği ilişkisinde marka algısının incelenmesine yönelik bir araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.

İnceloğlu, M. (2004). Tutum Algı İletişim, Ankara: Elips Kitap.

Karakaş, S. (2013). Algı. İçinde S. Karakaş ve R. Eski (Ed.), Psikolojiye Giriş, (ss: 242-257). (Yirminci Baskı). Konya: Eğitim Kitabevi

Malkoç, G. (2013). Bilişsel Psikoloji. İçinde Z. Cemalcılar (Ed.), Psikolojiye Giriş, (ss: 96-131). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.

Namdar, M. (2013). Kütüphaneci bakış açısıyla üniversite yayıncılığı: boğaziçi üniversitesi ve maltepe üniversitesi örneklerinin tse standartlarına göre incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.

Sayar, K. ve Dinç, M. (2014). Psikolojiye Giriş, İstanbul: DEM.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir