Kategori

Psikokuram

Bu kategori, başta psikolojik danışma ve rehberlik / psikoloji alanındaki kuramlar olmak üzere ruh sağlığı alanını etkileyen kuramsal yaklaşımları tanıtmak, açıklamak ve aydınlatmak amacıyla yapılacak çalışmaları içermektedir.

MASLOW PİRAMİDİNİN HANGİ BASAMIĞINDASIN?

Abraham Harold Maslow, insancıl psikolojinin dalı olan hümanizmin ortaya çıkmasına katkılar sunan bir psikoloji profesörüdür. Maslow’un kendi adıyla anılan “Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi” 1943 yılında yayınlanmış bir çalışmada ortaya çıkan ve sonrasında geliştirilen bir insan psikolojisi kuramı veya teorisidir. İhtiyaçlar hiyerarşisi psikolojide olduğu gibi diğer alanlarda da çok kullanılan bir kuramdır (Ertem, 2002). Maslow’a göre güdülenmenin…

KOŞULSUZ KABUL İLE DEĞİŞİM

Birey merkezli terapi yaklaşımının çarpıcı ve radikal olduğunu ileri süren Carl Rogers, diğer psikoterapi yaklaşımlarının terapi için gerekli gördüğü birçok faktörü önemsiz sayarak yeni bir terapi anlayışı geliştirmiştir. Bu çabaları eleştirileri beraberinde getirse de günümüzde birey merkezli terapi yaklaşımının ilkeleri tüm yaklaşımlara göre danışma sürecinin önemli unsurlarıdır. Birey merkezli yaklaşıma göre danışma sürecini ele almak…

ROGERS -GÜÇ BİZ MİYİZ?-

Birey merkezli terapi, Carl Ransom Rogers’ın (1902–1987) bir eseridir ve varoluşçu terapi gibi insancıl yaklaşımların bir koludur. İnsanın özünde iyi olduğu şeklinde temel önermesi birey merkezli terapinin en belirleyici özelliğidir. Üç farklı dönemden geçerek son aşamada birey merkezli terapi ismini almıştır(Murdock, 2016). Carl Ransom Rogers’ın aile ortamı; her bireyin eşit ölçüde saygı gördüğü, dini ve…

YENİ BİR SÖYLEM: BİREY MERKEZLİ TERAPİ

“Kendimi olduğum gibi kabul ettiğimde değişebilirim.” Carl Rogers İnsancıl bakış açısının doğduğu 20. yüzyılın ortasında psikolojide insanlığa dönük iki farklı bakış açısı vardı. Bunlardan ilki, hepimizin bilinçaltı tarafından davranışımızı yönlendiren saldırgan ve cinsel içgüdülerin kontrolü altında olduğumuzu söyleyen psikanaliz; diğeri ise insanı büyük bir fareden çok da farklı görmeyen davranışçı yaklaşım (Burger, 2006). Pek çok…

İNSAN TABULA RASA MI?

Klasik davranışçı yaklaşım 17. yy John Locke felsefesinden kaynak alan ve pragmatist yönü ağır basan felsefi bir temele dayanmaktadır. Temelde öğrenme kuramı olarak çevresel koşulların etkisini, determinizmi ve kültürel etmenlerin önemini vurgular. Davranışçı kuramcılara göre salt gözlenebilir davranışlarla ilgili inceleme ve araştırmaların bilimsel geçerliliği vardır (Topses, 2012). Günümüzde çoğu davranışçı terapist bilişsel-davranışçı topluluk içinde yer…

EĞİTİMDE DAVRANIŞÇI YAKLAŞIM

Bilindiği gibi eğitim, en geniş anlamda, bireyin doğumuyla başlayan ve yaşamı boyunca devam eden bir süreci betimlemektedir. Bu süreçte birey, doğuştan getirdiği pek çok özelliği çevreyle etkileşim sırasında ortaya çıkarma olanağı bulmakta, yeni bilgi, beceri ve tutumlar kazanmaktadır. Öğrenme ise, bireyin yaşadığı çeşitli deneyimler sonucu bilgi ve davranışlarındaki görece kalıcı değişmeler olarak tanımlanmaktadır (Deryakulu ve…

Davranışçı Terapi: Birinci Kuşak Yöntemler

Davranışçılara göre insan, dürtülerin oluşturduğu gerilimi azaltmak amacıyla tepkide bulunmaktadır. Yaşamın ilk yıllarında birey açlık, susuzluk gibi bedensel dürtüler tarafında gerilime sokularak davranışa zorlanmaktadır. Daha sonra bunların arasın, öğrenme ile kazanılan başarma, sevilme gibi toplumsal-ruhsal güdüler de katılmaktadır (Bakırcıoğlu, 2005). Organizma bir uyarıcıya nasıl koşullanmaktadır? Bu soruya verilen cevaplar davranışçı yaklaşımın ilkelerini oluşturmaktadır (Ulusoy, 2011). …

Kişiliği Öğrenme: Davranışçı Kuram

Kişilik yapısını ve insan davranışlarını belirleyen tek unsuru ‘öğrenme’ olarak açıklayan yaklaşım davranışçı psikoloji yaklaşımıdır. Bu yaklaşımın temeli Rus fizyolog Ivan Pavlov’un yapmış olduğu deneylere dayanır. Pavlov’un koşullanma deneylerinden etkilenen Amerikalı psikolog John Broadus Watson, 1913 yılında yazdığı “Davranışçıların Gözüyle Psikoloji” adlı makalesinde psikolojinin saygın bir bilim olabilmesi için psikologların gözlenemeyen zihinsel durumları bir an…

ADLERİAN TERAPİ- YAŞAM BİÇİMİ ANALİZİ

Adler’in psikoloji alanına yaptığı katkılar II. Dünya Savaşı’ndan sonra giderek artan bir önem kazanmıştır. Bunun başlıca nedenlerinden biri, kişiler arası ilişkileri ve diğer toplumsal etmenleri, insanın kendi hakkında geliştirdiği imgelerin temel belirleyicisi olarak tanımlamış olmasıdır. Ayrıca Adler, günümüzdeki psikoterapi teknikleri arasında her geçen gün daha da ilgi gören fenomenolojik yaklaşımın öncüsü olarak da çağdaş olma…

TOPLUM İÇİNDEKİ İNSAN: BİREYSEL PSİKOLOJİ

Freud’un evinde düzenlemiş olduğu tartışma grubundan doğan yeni bir psikanalitik yaklaşım; bireysel psikoloji. Freud ile birlikte psikanaliz üzerine tartışmalar yapan Alfred Adler, gerek görüşleri gerekse kişilik özelliklerinin uyuşmazlığı nedeniyle Freud ile devamlı fikir ayrılığına düşmüştür. Freud’un düzenlemiş olduğu grup etkinliklerine katılım göstermiş olsa da onu hiçbir zaman ‘akıl hocası’ olarak görmemiştir. Çünkü psikanalize yönelik görüşlerinde…