BILINGUAL ÇOCUK

Dil gelişimi, çocuklar doğduğu andan itibaren içinde bulunduğu toplumla sosyal etkileşimler sonucu gerçekleşir. Çocuklar dil edinimi sırasında dikkat, algı, bellek, muhakeme ve problem çözme gibi bilişsel becerileri kullanırlar. Dil gelişimi ve zihinsel gelişim birbirine paralel gelişmektedir. Bu nedenle çocuğun dil gelişimi onun tüm zihinsel gelişimini desteklemektedir.

Dil gelişimi ile ilgili önemli becerilerden olan iki dillilik, iki farklı dilde iletişim kurabilme becerisi olarak tanımlanmıştır. Bir çocuğun iki dilli olarak kabul edilmesi için, her iki dile de kendini ifade edecek kadar hâkim olması gerekmektedir (Temel, Bekir ve Yazıcı, 2014). Formal bir eğitim olmaksızın iki farklı dilin konuşulduğu bir ortamda dil edinimi doğal iki dillilik; dilin belli bir öğretim süreci içerisinde gerçekleştirilmesi ise doğal olmayan iki dillilik şeklinde tanımlanır.

Farklı dil girdilerine maruz kalan çocuklar farklı dilleri aynı anda edinmeye başlar. İki farklı dil girdilerine maruz kalan çocukların dil edinim kapasiteleri, tek dil girdilerine maruz kalan çocuklarda olduğu gibi aynı süreçlerden geçerek oluşmaktadır. İki dilli çocukların dil edinim sürecinin tek dilli çocuklardan farkı,  doğdukları ortam ya da sosyal yaşam alanları gereği iki farklı dil girdilerine maruz kalmalarıdır (Watson 1995; Akt., Temel, Bekir ve Yazıcı, 2011).

İki dilli çocukların bilişsel ve dil gelişimlerinin, akademik başarılarının tek dilli çocuklara göre daha yüksek olduğunu gösteren birçok çalışma mevcuttur. Bununla birlikte iki dilli çocukların analitik düşünme yetenekleri, tek dil bilenlere oranla daha fazla gelişim göstermektedir ve bilişsel alanda akranlarına göre daha avantajlı oldukları görülmektedir (Koşan, 2015).

İki farklı dil girdilerini evde, okulda ya da sosyal çevresinde doğal yollarla edinen çocukların bazıları her iki dili etkin kullanabilirken bazıları da bir dili diğerinden çok daha etkin kullanabilmektedir. Çocuğun hangi dili daha etkin kullanacağı, sosyal çevresinden almış olduğu dil girdilerinin düzenli olarak kullanımına bağlı olarak değişebilmektedir (Koşan, 2015).

İki dilli çocuk, okulda ve evde farklı dilin konuşulduğu durumlarda veya anne ve babanın farklı dil konuştukları durumlarda sorunlar yaşayabilir. Çocuklar bazen iki dili birbirine karıştırarak cümle kurarken, bazen de iletişim kurmak istediği kişiye farklı dilde yanıt verebilir. Bu durumda aileler ve öğretmenler çocuklara karşı olumsuz bir yaklaşım sergilememelidir. Farklı zamanlarda çocuğun kullandığı dillerden herhangi birinde zayıflama olması kültürel adaptasyonun bir parçasıdır.

Erken çocukluk döneminde çocukların, dil gelişimlerini desteklemek amacıyla dil deneyimleri kazandırmak çocuğun hayata bakış açısını etkilemektedir. Bu nedenle çocuğun her iki dili de kullanabilecekleri sosyal ortamlar oluşturmak, çocuğun iletişim kurduğu kişilerle olumlu etkileşimler yaşayarak çevresinde konuşulan dilleri anlamasını sağlar.

Çocuğun akademik olarak başarılı olmasını sağlayacak dili etkili olarak kullanma becerisinin, dil gelişiminin kritik olduğu okul öncesi dönemde uygun öğrenme ortamları düzenlenerek geliştirilmesi gerekmektedir. Okul öncesi dönemde alınacak önlemlerle, biyolojik ve kültürel bakımdan dezavantajlı olan çocukların dil gelişimine yardım edilerek bu çocukların akranlarıyla eşit koşullarda eğitimden faydalanması sağlanabilir (Senemoğlu, 1989).

KAYNAKÇA

  • Cengiz, A. K. (2006). Dil-Kültür İlişkisi Açısından Hatay’da İki Dillilik. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay.
  • Koşan, Y. (2015). Okul öncesi eğitimin iki dilli çocukların okula hazır bulunuşluklarına etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Senemoğlu, N. (1989). Okul Öncesi Eğitimde Dilin Önemi. Milli Eğitim Vakfı Dergisi, 14(4) 21-22.
  • Temel, F., Bekir, H., ve Yazıcı, Z. (2014). Erken Çocuklukta Dil Edinimi. Ankara: Vize Yayıncılık.
  • Yazıcı Z., ve Temel F. (2011). İki dilli Ve Tek Dilli Çocuklarda Dil Gelişimi Okuma Olgunluğu İlişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(22), 145-158.

Görsel Kaynakça

Ayşe Sena ÇELİK

Yıldız Teknik Üniversitesi

Aday Psikolojik Danışman & Okul Öncesi Öğretmeni

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın