Bilinçdışına Açılan Kapı: Rüyalar

“Bilinçaltına Açılan Kapı: Rüyalar”

İnsanların rüyalarında ne gördüğünden daha önemli bir sorun aslında insanların neden rüya gördüğüdür. Freud, bilinçaltı dürtülerin sonsuza kadar bastırılamayacağını belirtmiştir. Bu nedenle rüyaların başlıca işlevi, bu dürtülerin simgesel dışavurumlarına izin vermektir. Rüyalar bilinçaltı çatışmalarımızı sergileyebileceğimiz, güvenli ve sağlıklı zeminlerdir (Burger, 2006). Başka bir tanıma göre rüya; uykuda duyuların çalışmaktan durmasıyla hayallerin algı yerini tutması halidir (Topçu, 2012).

Rüyalarla ilgili çok geniş araştırmaları olan bir diğer kişi Carl Gustav Jung ise, “Düş, ruhun içsel bölümünde saklananların, ego bilinci oluşmadan da var olan ve her zaman da var olacak olan ruha, yani karanlık kozmik geceye açtıkları küçük ve gizli kapılardır.” şeklinde bir tanımlama yapmıştır[1]. Freud ve Jung, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında rüyaları, bilinç ve bilinçdışının etkileşimleri olarak ele almışlardır. Onlara göre rüyalarda baskın güç bilinçdışıydı ve kendi zihinsel etkinliğini hakim kılmaktaydı (Jung, 2015).

Freud (2014)  Rüyaların Yorumu adlı kitabında bilinçdışını şöyle tanımlar: Bilinçdışı ruhsal gerçekliğin bizzat kendisidir. Bilinçdışının iç doğası bize dış dünyanın gerçeklikleri kadar yabancıdır. Dış dünyayı duyu organlarımızla nasıl bütünüyle algılayamıyorsak bilinçdışını da bilincin verileriyle tam olarak algılayamayız (s. 634). Freud’a göre tam algılayamadığımız bilinçdışında bilince ulaşamayan bazı anılar, elde edilemez istek, arzu ve dürtüler bulunmaktadır.

“Masum rüyalar… Kuzu postuna bürünmüş birer kurttur. Bunları çözümlemeye kalkıştığımızda göründüklerinin tam tersi gibi oldukları ortaya çıkar.”
                                                                                    Sigmund Freud

Bazen rüyalarımız, bir anlam taşıdığını düşündüğümüz, bizde değişik duygular uyandıran imgeler içerir. Ancak çoğu zaman rüyalarımız saçma, belirsiz,  aptalca ve herhangi bir şeyle ilişkilendiremediğimiz imgelerden ibarettir.  Freud bu simgelerin altında önemli bilinçdışı malzemenin yattığını söyler (Burger, 2006). Freud’cu rüya yorumlamasının anahtarı, bilinçaltı düşünce ve arzularımızın çoğunun simgesel olarak temsil edildiği gerçeğidir. Örneğin penisle, cinsel birleşmeyle ve vajinayla ilgili rüyalar görmek bizi rahatsız edebilir; ancak bir fıskiye, uçak yolculuğu ya da mağara ile ilgili rüya görmek bizi çok da kaygılandırmaz. Bilinçaltı düzeyde, rahatsız içeriği simgelere dönüştürürüz ve rüyalarımıza böylece sokarız. Dürtüler böyle dışavurulunca bilincimiz de rahatsız olmaz (Burger, 2006).

S. Freud’un Rüyaların Yorumu (2014) Kitabından Bir Rüya Analizi Örneği:

Henüz dört yaşına basmamış bir çocuk anlatıyor: “İçinde garnitür bulunan bir kase görüyorum. Garnitürün üstünde büyük bir parça kızarmış et var. Et -kesilmeden- bütün olarak yeniyor. Yiyen kişiyi görmüyorum.”

Çektiği görkemli ziyafetle küçük çocuğun rüyasına giren kim olabilir? Rüyanın görüldüğü gün yaşananlar bize bu konuda bilgi verecektir. Çocuk birkaç gündür doktorun tavsiyelerine uyarak süt diyetine girmişti; rüyayı gördüğü günün akşamı yaramazlık yaptığı için ceza olarak kendisine akşam yemeği verilmemişti. Kendisine yemek verilmeyeceğini anlamış ama aç olduğunu söylemeye cesaret edememişti. Bu noktada aldığı terbiye etkilerini göstermeye başlıyor ve bir çarpıtmanın başlangıcı olan bir rüyada ifadesini buluyor. Kuşkusuz böylesine görkemli bir yemeği, bir kızartmayı yemek isteyen kişi, çocuğun kendisi. Ama yemek yemesinin yasak olduğunu bildiği için, aç çocukların normalde yaptıkları gibi, yemeğin başına oturmaya cesaret edemiyor.

 

Kaynakça:

[1]: http://www.psikolik.com/threads/psikodinamizme-g%C3%B6re-r%C3%BCyalar.2116/

Burger, J. M. (2006). Kişilik. İstanbul: Kaknüs.

Erdem, A. N. (2017). Psikodinamizm’e Göre Rüyalar. Erişim Tarihi: 8 Eylül 2017, http://www.psikolik.com/threads/psikodinamizme-g%C3%B6re-r%C3%BCyalar.2116/

Freud, S. (2014). Rüyaların Yorumu. İstanbul: Say.

Jung, C. R. (t.y.). Jung Psikolojisi: Bir Psikoloji & Modern Psikanaliz Kuramı. Erişim adresi: https://play.google.com/store/books/details?id=ROtBCQAAQBAJ&rdid=book-ROtBCQAAQBAJ&rdot=1&source=gbs_vpt_read&pcampaignid=books_booksearch_viewport

Topçu, N. (2012). Psikoloji. İstanbul: Dergah.

 

Tuğba ZAL

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir