BAĞLANMA TARZLARI VE ROMANTİK İLİŞKİLER

Bağlanma tarzları, romantik ilişkileri gerçekten etkiler mi? Gerek Türk sinemasında Issız Adam filmi gerekse Dünya sinemasında Kaçak Gelin filmiyle (Runaway Bride) romantik ilişkilerde erkek ya da kadın için bağlanma tarzlarının göz ardı edilemeyecek bir faktör olduğu bizlere sunulmaktadır. Anne rahmine düşmesiyle fizyolojik bir bağ ile yaşama tutunan insan, doğum sonrası çok yönlü bir bağlanma sürecinin içinde kendini bulur. Bağlanma üzerine yapılan bilimsel çalışmalara göre; doğumla başlayan bu bağlanma süreci, kişilerin ilerikiyaşamlarında kuracakları sosyal ilişkiler veya romantik ilişkilerinde nasıl bir tutum sergileyeceklerini belirleyen önemli bir göstergedir.

         Bağlanma davranışı örüntüsü yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Bağlanma, çocuklukta tamamlayıcıdır, erken erişkinlik ve yetişkinlikte karşılıklı olarak devam eder. Bebeklik dönemi kurulan bağlanma davranışı örüntüsünde bakım veren kişi bebekten bir davranış beklemeden bakım verir, erken erişkinlik ve yetişkinlikte bu durum karşılıklı bir sürece dönüşmektedir. Çiftler, birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılar ve bakım verirken bakım da alma beklentisi içine girerler (Onur, 2006). Yetişkinlerin ve kurdukları romantik ilişkilerin, çocukluk dönemi kurdukları bağlanma tarzlarındanetkilenebileceği konusu uzun zamandır çalışılan bir konudur. Romantik ilişki genellikle aşk diye düşünülürken, romantik ilişki kavramı içinde bağlanma, aitlik ve destek gibi öğeleri de barındırmaktadır (Terzi ve Özbay, 2016).  Romantik ilişkiler üzerinde yapılan çalışmalar esnasında araştırmacılar, ilişkiyi başlatma, sürdürme ve bitirme gibi davranışların çocukluk bağlanma tarzlarıyla bir ilişkide olduğunun üzerinde durmuşlardır (Soğancı, 2017). Çocukluktan getirilen bağlanma tarzlarının etkisiyle yetişkinlikte oluşan 4 tür bağlanma tarzlarını referans alarak bireylerin romantik ilişkileriyle sahip oldukları bağlanma tarzları arasındaki bağıntılar üzerine yapılan çalışmalar incelendiğinde (Jerry, 2006; Soğancı, 2017);

1)Güvenli bağlanma tarzına sahip kişiler, ilişkilerinde ölçülü yakınlık kurarken aynı zamanda bağımsız da yaşayabilirler.Güvenli bağlanma tarzı olan insanların yaşadıkları romantik ilişkinin sevgi, bağlılık ve yüksek oranda güven barındırdığı görülmektedir.

2)Korkulu bağlanma tarzına sahip olan bireylerin genellikle travma, sevdiği birini kaybetme, aldatılma ve yalan gibi kötü deneyimler yaşadıkları söylenebilir. Korkulu bağlanma tarzınasahip kişiler düzensiz bir noktada bulunmaktadır. Bu kişiler ne çok uzak kalmak ne de yakın bir bağ kurmak isterler. Bu kişilerin yakınlık kurma istekleri kendi içlerinde ki güvensizlik ve endişeden dolayı engellenir.

3)Kaygılı/kararsız bağlanma tarzına sahip çocuklar, yetişkinlikte yaşadıkları ilişkilerinde kendine ve başkalarına karşı güvenilmez inancı ile ilişki kurmaya çalışırlar. Kaygılı bağlanma tarzına sahip kişiler ilişkilerini ve partnerlerinisürekli bir şekilde kontrol altında tutmaya çalıştıkları için, ilişkilerindeki çatışmaları arttırmaktadır.

4)Kaçınan bağlanma tarzına sahip olan çocuklar yetişkinlikte kurduğu ilişkide kendinin güvenilebilir ve sevilebilir olduğu, fakat diğer insanların güvenilmez ve sevgiye layık olmadığı düşünce yapısına sahiptir. Kaçınan bağlanma tarzına sahip yetişkinler, yakınlık korkusuyla ve kıskançlık sorunuyla daha çok karşılaşmaktadır. Kaçınmacı bireyler, duygusal desteğe gereksinim duydukları zaman, bunu eşlerinden istemekte zorlandıkları görülmektedir.

Bu 4 tür bağlanma tarzlarıyla romantik ilişkisi arasındaki bağıntılar bize ilişki yaşantıları üzerine yordanabilecek veriler sunsa da incelenen çalışmalar (Jerry, 2006); insanların güvenli, uzun süreli ilişkiye girdiklerinde, bağlanma tarzlarını değiştirmelerinin mümkün olduğu, sevgi ve güven dolu bir yetişkin ilişkisinin çocukken sunulmayan güvenli bir model olabileceği yönünde umut vadetmektedir.

Hülya Orhan

Psikolojik Danışman

KAYNAKÇA

Jerry, M.B. (2006), Kişilik. (İ. D. Eguvan Sarıoğlu, Çev.)İstanbul: Kaknüs Yayınları.

Onur, N. (2006). Lise Öğrencilerinin Bağlanma Stilleri ile Atılganlık Düzeyleri Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Soğancı D. (2017). Bağlanma Stillerinin Romantik İlişki Doyumu Üzerindeki Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü.

Terzi, S. ve Özbay, Y. (2016). Romantik İlişkilerde Bağlanma Yaralanmaları Ölçeğinin Geliştirilmesi. 21.Yüzyıl Eğitim ve Toplum. Sayı:13, Cilt:5. Erişim Tarihi: 27Ağustos2018, http://dergipark.ulakbim.gov.tr/egitimvetoplum/article/viewFile/5000192845/5000167982

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir