Anne- Baba İlgisizliğinin Bedeli

Yetiştirilme tarzı ve ebeveynlerin davranışlarının çocukları etkilediği gerçeği yadsınamaz. Birey gözlem yaparak, taklit ederek de öğrenme yaşantısı geçirir. Kişilerarası etkileşim bu hususta önemli denilebilmektedir. Özellikle de bireyin ilk öğrenme yaşantılarını geçirdiği anne-babaları ile olan ilişki, birey olarak şekillenmesinde oldukça etkilidir.

Ebeveynlerin çocuklarına karşı tutumları, ilgileri, sevgilerini nasıl gösterdikleri, onları bir birey olarak kabul edip etmedikleri, yetiştirme tarzları gibi birçok faktör çocuk üzerinde olumlu veya olumsuz çeşitli etkiler bırakır. Bu da çocukları birey olma yolunda ciddi olarak etkilemektedir.

Teksas’taki Çocuk Hastanesi’nde Psikiyatri Bölümü’nde görevli Profesör Bruce D. Perry, çocuklara gösterilen ilgi üzerine bir çalışma gerçekleştirmiştir. Çalışmada ilgi ile büyüyen çocuk ve ilgisiz büyüyen çocuğun beyin gelişimlerinin farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya çıkarmaya çalışmıştır.

Perry yayınladığı makalede çocukların yetişme tarzının beyin gelişimi için kilit rolde olduğunu belirtti. Bunu kanıtlamak için de ailesinin ilgisiyle büyüyen bir çocuk ile ilgisiz büyüyen 3 yaşındaki iki çocuğun beyin hareketlerini ve gelişimini gösteren tomografi sonuçlarını kullandı (İlgi görmeyen çocuk, 2018).

Çalışma sonucunda ailesinden ilgi görmeyen çocuğun, ailesinden ilgi gören çocuğa göre beyninin daha küçük olduğu gözlemlenmektedir.

Bu çalışmada şu görülebilmektedir: Ailelerin çocuklarına karşı ilgileri, tutumları, yetiştirme tarzları onların sadece kişilik yapılarını değil beyin gelişimlerini de etkileyecek şekilde olumsuzluklara yol açabilmektedir. Ayrıca daha geniş perspektiften bakıldığında bu durum çocuğun bütün hayatını etkileyebilecek kapasitede bir durumdur. Perry bu konuyu şöyle örneklendiriyor:

Sağ taraftaki çocuğun beyninin yeteri kadar gelişmemesi gelecekte hastalıkların da habercisi. Bu durum genelde Alzheimer hastası olan yaşlı bireylerde görülür. Bu çocuğun hafıza sorunu yaşaması çok olası. Öte yandan bu çocuğun bağlanma sorunları ve sosyal olarak izole bir hayat sürmesi oldukça mümkün (İlgi görmeyen çocuk, 2018).

Bu açıdan bakıldığında ailelerin çocuklara karşı ilgisizliğinin bireyin yaşam kalitesini fazlasıyla etkileyebilecek sorunlara yol açabilme potansiyeli bulunmaktadır. Bu sebeple ailelerin çocuk yetiştirme tarzlarının fazlasıyla önemli olduğu belirtilebilir. Yetiştirme tarzları arasında da en sağlıklı olanı ebeveyn ve çocuk arasında “güvenli bağlanma” ilişkisinin kurulması olacaktır.

Bowlby’e göre (1982), çocuklarıyla güvenli bağlanma ilişkisi kurabilen ebeveynler aynı zamanda çocuklarına değerli oldukları, güvende oldukları ve sevildiklerine ilişkin güvence hissini de vermiş olurlar. Bu güvence hissi içinde yetişen çocuklar yaşamda başarılı olmak için gerekli olan özgüvenlerini kazanırken, paralelinde psikolojik sağlıklarını da korurlar. Nitekim, ebeveynlere güvenli bağlanma ile sağlıklı psikolojik gelişim arasında pozitif güçlü ilişkiler bulunmuştur (Main, Kaplan ve Cassidy, 1985; Thompson, 1999; Allen, Moore, Kupermine ve Bell, 1998).

Çocukluk yaşantıları ile geleceğe yönelik de temeller atıldığından bu dönemde kurulan güvenli bir bağ ileride birçok konuda bireyi olumlu etkileyecektir. Aslında çocukla ilişkide ilgi, sevgi, güven gibi kavramları yakalayabilmek basit görünmesine rağmen gerçekleştirilemediğinde bireyi ve onun kapsamında toplumu derinden etkileyebilecek sıkıntılar doğurabilecek bir durumdur.

Çocuklar sevgisiz ve ilgisiz büyüdüklerinde içe kapanık, benlik saygıları düşük, sosyal hayattan izole olmayı seçen bireylere dönüşme potansiyelleri yüksek olacaktır ve sosyal ilişkilerde kabuklarını kırmak konusunda zorluklar çekmeleri de muhtemeldir.

Sevgisiz ve ilgisiz büyümek çocukta derin yaralar açabilir ve sonrasında -yetişkinlikte dahi- bu yaraları kapatmak birey için oldukça zor bir süreç olacaktır. Bu açıdan ebeveyn ve çocuk ilişkisinde, sevgi ve ilgiyle örülmüş bir güvenli bağlanma yaşantısı yakalanması gerektiği ebeveynlerin kulaklarına küpe olmalıdır. Aksi takdirde gelecekteki sonuçlar ebeveynlerde, yaptıkları hatalar oranında pişmanlıklar doğuracaktır.

 

Betül BOSTANCI

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

 

Kaynakça

  1. Bacanlı, F., & Sürücü, M. (2011). İlköğretim öğrencilerinin kariyer gelişimleri ile ebeveyne bağlanmaları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi9(4), 679-700.
  2. Bilim insanları açıkladı ilgi görmeyen çocukların beyni küçülüyor (2018, 20 Kasım). Erişim Adresi: https://tr.sputniknews.com/bilim/201811201036235509-ilgi-gormeyen-cocugun-beyni-kuculuyor/

Görsel Kaynakça

  1. https://tr.sputniknews.com/bilim/201811201036235509-ilgi-gormeyen-cocugun-beyni-kuculuyor/
  2. https://www.sinemalar.com/haber/5675/ilgisiz-sevgisiz-bir-aile-ve-bir-ulke-sevgisiz-film-elestirisi

 

 

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir